Allah dileseydi bizi tek duyu organıyla yaratır, bütün iletişimimizi oradan sağlardı. Bu O'nun için çok kolaydı.
Hiç, neden beş duyu organımız var diye düşündünüz mü? Neden bir değil, iki değil, üç değil, dört değil de beş. Ben naçizane şuraya kadar geldim. Demek ki biz insanlar beş duyu iletişimiyle en güzel halimizdeyiz. Bizi en güzel kıvama getirecek ve iletişim bağlarımızı güçlendirecek ve etkili hale getirecek beş farklı yol olması gerekiyor.
Buraya kadar tefekkür ettikten sonra insan bi düşünüyor. Beş tefekkür aynı anda ayrı yollara ayrılıyor. Her birini tek tek tefekkür ederek ilerleyince iletişimin birçok yönlü olmasının bizim hayrımıza olduğunu zaten açık ve net şekilde görebiliyoruz. Allah kim bilir birçok hikmetleri ile bizim göremediğimiz, daha ne güzellikler saklamıştır bu iletişim yollarının içine. Tefekkür ettikçe fark edecek, fark ettikçe görme alanımız genişleyecek biiznillah.
Öyle derya deniz bir tefekkür ki Rab'bin yaratma sanatını ve inceliğini açık ve net bir şekilde görebiliriz aslında. Birbirinden farklı duyu organlarımızın,  birbiriyle ne kadar bağlı olduğunu. Hepsinin yolunun farklı olsa da neticesinin bir olduğunu görebiliyoruz değil mi?
Öyle bir denge ki gülen yüzle söylenen sözdeki dikenleri kulaklarınla ayırabiliyorsun. Sana tatlı tatlı konuşmaya çalışan birinin mimiklerinden, bekli dokunuşundan sahteliği görebiliyorsun. Eksik kalan iletişimi beş farklı yoldan tamamlayabiliyorsun. Gördüğünle duyduğunun arasındaki farklılığı hissedince bu işte bir iş var diye düşünüp kendini korumaya alabiliyorsun.  Bazılarına tek iletişim yolu açıp, bazılarıyla bütün iletişim kanalları ile bağ kurmak istiyorsun. Bazen elinle hissettiğini dilinle, bazen burnunla daha ayrıntılı olarak inceliyorsun. Bazen tek iletişimle inanıp bazen her yönden ikna olmak istiyorsun. Ey güzel Allah'ım sen bizi ne güzel tanıyorsun.
Saymakla bitmeyecek yolun saymakla bitmeyecek niyetleriyle, nasıl halden hale girdiğinden bahsetmesek olmaz.
Tek mesele iletişim kurmak olsaydı Allah bu iletişim çeşitlerine duygular eklemezdi. Demek ki iletişim kadar nasıl bir iletişim olduğu da pek kıymetli.
Konuşarak iletişim kurmak farklı, tatlı tatlı konuşarak kurmak farklı. Ya en sivri haliyle konuşmak hep can yakmaz mı?
Mesela hasretle sarılmak ayrı, şefkatle sarılmak ayrı, öfkeyle sarılmak ayrı. Hepsinin dokunarak oluştuğu bir iletişimde, duygu ölçer bir ibresi varmış gibi hissetmemiz gerçekten çok hikmetli ve özellikli değil mi?
Kulak duyduğu sesi nasıl süzgeçlerden geçirerek alıyor ki; insan da sesleri duyguları ile sınıflandırıyor değil mi?
Hani bir söz var bilirsiniz belki. Gerçekten insana, "Biz bu hayatı yaşarken nasıl hayret etmiyoruz, HAYRET!"  dedirtiyor değil mi?