COŞKUN ERGÜL Ankara – Sağlık Bakanlığı bu dönemde 23 bin 670 böbrek, 10 bin 840 karaciğer, 361 kalp, 175 akciğer, 9 pankreas, 10 ince bağırsak bağışı yapıldığını bildirirken, organ bağışı için ekonomik anlam taşıyacak teşvik önerilerine “etik olmaz” yanıtını verdi.
Milliyet’in ulaştığı bilgiye göre, Ercan Mızrak adlı bir vatandaş, TBMM Dilekçe Komisyonu’na başvurarak, “organ bağışında bulunan kişilerin hakları ve korunması hakkında vergi, yıpranma payı, sağlık poliçesi ve banka kredisi gibi konularda kolaylık sağlanması” bununla ilgili kamu spotları hazırlanması talebinde bulundu. Başvuruyu işleme alan komisyon, Sağlık Bakanlığı’ndan konuyla ilgili bilgi istedi.
Bağış nasıl yapılıyor?
Bakanlık komisyona gönderdiği cevabi yazısında, bir kimsenin hayattayken organını başkasına bağışlayabilmesi için, organ bağışlamayı düşünen kişinin 18 yaşını doldurmuş olması ve akli dengesinin yerinde olduğunun, hür iradesi ile bu kararı verdiğinin tespit edilmiş olması gerektiği vurguladı. Ayrıca bağışlanan organın, kalıcı sakatlık veya vericinin hayatını sonlandıracak nitelikte olmaması gerektiği de belirtilen yazıda, organ bağışına ilişkin en temel belgenin Anayasa olduğuna işaret edildi. Bakanlık, Anayasa’nın 17’nci maddesine göre, bir kimsenin vücut bütünlüğüne tıbbi zorunluluklar, kanunda sayılan haller ve rızası dışında hiç kimsenin dokunamayacağını, bu hüküm gereği organ bağışı için öncelikle kanuni düzenleme, tıbbi zorunluluk hali ve kişinin rızasının gerektiğini ifade etti.
23 bin 670 böbrek nakli yapıldı
Sağlık Bakanlığı, Türkiye’de son 8 yılda gerçekleştirilen organ bağışı sayısına ilişkin istatistiki verileri şöyle açıkladı:
2017-2023 yıllarında toplam 23 bin 670 böbrek, 10 bin 840 karaciğer, 361 kalp, 175 akciğer, 9 pankreas, 10 ince bağırsak bağışı yapıldı. Toplamda, 35 bin 65 bağış yapılmış oldu. Son 8 yıldaki böbrek bağışlarının 20 bin 201’i canlıdan, 3 bin 468’i kadavradan yapılırken; 9 bin 45 canlıdan, bin 794 de kadavradan karaciğer bağışı gerçekleşti.
Yalova’da 12 Nisan’da trafik kazasında ölen Melek Karakaş’ın (21), organları 4 kişiye can oldu
Türkiye ilk sırada
Organ bağış işleminin herhangi bir maddi karşılığa dayanmaması gerektiğini belirten Bakanlık, maddi karşılık kaygısı doğuracak teşvik çalışmalarının, bağışın etik yönünü etkileyeceğinden ötürü uygun olmayacağını ifade etti. Organ bağışının teşvik edilmesi yönündeki talep ve başvuruların uygun görülmediğini dile getiren Bakanlık, “Organ bağışı, içten gelen ve tamamıyla toplumsal iyilik kalıpları içerisinde olan etkiler vesilesi ile yapılmalıdır. Herhangi bir unsurun bu fiil karşılığında alınacağı düşüncesi etik dışı sayılacaktır.” dedi. Sağlık Bakanlığı’nın Meclis’e verdiği bilgiye göre, Türkiye Dünya’da nakil sayısı bakımından ilk 5 ülke arasında, canlı vericili nakillerde ise 1’inci sırada yer alıyor.
