Norveç merkezli yenilenebilir enerji şirketi Statkraft’ın İspanya’daki Talayuela II Güneş Enerjisi Santrali (GES), elektrik üretiminin yanı sıra arı popülasyonlarının korunmasına yönelik uygulamalarıyla biyoçeşitliliğin desteklenmesine katkı sağlıyor.
İspanya’nın Extremadura bölgesindeki Caceres kentinde bulunan 55 megavat kapasiteli Talayuela II GES, 2023’ten bu yana faaliyet gösteriyor. Santral, 34 binden fazla hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek üretim kapasitesine sahip bulunurken yılda yaklaşık 20 bin ton karbon emisyonunun önüne geçiyor.
Statkraft tarafından geliştirilen projede, temiz enerji üretiminin yanında arazi kullanımını çevresel faydaya dönüştürmeyi amaçlayan apivoltaik uygulama da hayata geçirildi. Bu kapsamda santral sahasına 200’den fazla kraliçe arı kovanı yerleştirildi.
Pestisit içermeyen saha arılar için güvenli ortam sunuyor
Statkraft Katılım ve Sosyal Değer Birimi Lideri Erica Morales, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Talayuela II’deki uygulamanın, özellikle İspanya’da son yıllarda uzun süreli kuraklık ve çevresel baskılar nedeniyle zarar gören arı popülasyonlarının toparlanmasına katkı sağlamayı hedeflediğini söyledi.
Arıların ekosistem ve tarımsal üretim açısından kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Morales, polinasyonun biyoçeşitliliğin temel unsurlarından biri olduğunu belirterek, çiçekli bitkilerin yaklaşık yüzde 90’ının ve gıda ürünlerinin yüzde 75’inin tozlaşmaya bağlı olduğuna dikkati çekti.
Morales, projeyle güneş enerjisi üretiminin çevresel ve sosyal faydayla bir araya getirildiğini ifade ederek, “Bu girişim aynı zamanda temiz enerji üretiminin ötesine geçme ve faaliyet gösterdiğimiz bölgelerde somut çevresel ve sosyal değer yaratma taahhüdümüzü yansıtıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
GES sahası arıcılık için uygun koşulları sağlıyor
Talayuela II’nin bu uygulama için seçilmesinde santral sahasının pestisit içermeyen yapısının etkili olduğunu anlatan Morales, “Talayuela II’deki GES’ler arılar için ideal, pestisit içermeyen ortamlar sunması nedeniyle seçildi.” diye konuştu.
Morales, santralin Extremadura’daki yüksek ekolojik değere sahip ‘dehesa maki ekosistemi’ne entegre olduğunu belirterek, “Konumu ve çevresel koşulları, Talayuela II’yi güneş enerjisi ile arıcılığı ölçeklenebilir ve anlamlı bir şekilde bir araya getirmek için doğru yer haline getirdi.” ifadesini kullandı.
Projeden elde edilen ilk sonuçların çevresel ve tarımsal açıdan olumlu olduğunu aktaran Morales, kraliçe arı kovanlarının santral içinde güvenli bir yaşam alanı oluşturduğunu, bunun da arıların çoğalmasını ve hayatta kalmasını desteklediğini söyledi.
Morales, güçlenen arı popülasyonlarının yakın çevredeki tarım alanlarında polinasyonu artırarak ürün verimliliğine katkı sağlayabileceğini belirtti.
Santral yerel arıcılık için destek merkezi işlevi görüyor
Morales, projenin yerel arıcılara da katkı sunduğunu dile getirerek, koloni kaybı yaşayan üreticilere verimli kraliçe arı çekirdekleri sağlandığını ve santralin arıcılık sektörü için bir “üreme hastanesi” işlevi gördüğünü vurguladı.
Kovanların santral operasyonları üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını bildiren Morales, uygulamanın en başından itibaren güneş enerjisi üretimiyle uyumlu şekilde tasarlandığını ifade etti.
Morales, “Arılar ve fotovoltaik altyapı mekanik bir etkileşim olmadan doğal şekilde bir arada var olabildiği için proje enerji üretimine, bakım faaliyetlerine veya şebeke operasyonlarına müdahale etmiyor.” dedi.
Talayuela II’de elde edilecek veri ve deneyimin, Statkraft’ın İspanya ve diğer ülkelerdeki güneş enerjisi projelerinde benzer uygulamaların yaygınlaştırılması amacıyla değerlendirileceğini belirten Morales, şunları kaydetti:
“Bu aşamada Talayuela II’deki apivoltaik girişim, daha geniş ölçeğe taşınmadan önce güçlü çevresel, operasyonel ve sosyal çıktılar elde etmek üzere tasarlanmış bir pilot uygulama ve öğrenme projesi olarak ele alınıyor. Proje henüz erken aşamalarında olmasına rağmen Talayuela II’deki apivoltaik girişimle bağlantılı olarak çevresel, biyoçeşitlilik ve yerel tarım açısından bir dizi belirgin faydayı şimdiden gözlemlemeye başladık.”
