Türkiye’de çalışanların işe başladıkları gün itibarıyla Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi ve sigortalarının yapılması yasal zorunluluk olarak uygulanırken, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında denetimler de sürüyor. SGK, kayıt dışı çalışmanın hem çalışanlar hem işverenler hem de devlet açısından ciddi sonuçlar doğurduğuna dikkat çekti.

SGK’DAN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA

Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında, Sosyal Güvenlik Kurumu İstanbul İl Müdürü Harun Sertbaş imzasıyla yayımlanan basın bildirisinde kayıt dışı istihdamın zararlarına vurgu yapıldı.

Bildiride, “Kayıt dışı istihdam, toplumun sosyal ve ekonomik değerleri üzerinde çok yönlü olumsuz etkilere neden olmakta; hem çalışanlar hem işverenler hem de devlet açısından ciddi sonuçlar doğurmaktadır” ifadelerine yer verildi.

KAYIT DIŞI ÇALIŞANLAR NELERİ KAYBEDİYOR?

Bildiride kayıt dışı çalışan kişilerin yaşayabileceği hak kayıpları da tek tek sıralandı.

Buna göre sigortasız çalışan kişiler:

• Emeklilik hakkından mahrum kalıyor.
• İş göremezlik durumunda malullük aylığı alamıyor.
• Vefatı halinde ailesi ölüm aylığından yararlanamıyor.
• İşsiz kaldığında işsizlik sigortası desteği alamıyor.
• Sağlık hizmetlerinden yararlanma konusunda sorun yaşayabiliyor.
• Genel Sağlık Sigortası primlerini kendi cebinden ödemek zorunda kalabiliyor.
• İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sağlanan güvencelerden yoksun kalıyor.

“ÖZLÜK HAKLARI DA KAYBOLUYOR”

SGK’nın açıklamasında kayıt dışı çalışmanın yalnızca sosyal güvenlik haklarını değil, iş mevzuatının sağladığı temel hakları da ortadan kaldırdığı belirtildi. Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, hafta tatili ve analık izni gibi hakların da risk altına girdiği ifade edildi. Ayrıca çalışanların güvencesiz koşullarda ve düşük ücretle çalıştırılma ihtimalinin arttığına dikkat çekildi.

ÇALIŞANLAR SİGORTALARINI NASIL KONTROL EDEBİLİR?

Çalışanların sigortalarının yapılıp yapılmadığını veya hangi ücret üzerinden bildirildiklerini öğrenebilecekleri yöntemler de açıklandı.

Buna göre çalışanlar:

• e-Devlet sistemi üzerinden,
• ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’ni arayarak,
• SGK il müdürlükleri ve sosyal güvenlik merkezlerine başvurarak bilgi alabiliyor.

ŞİKAYETLER NASIL YAPILIYOR?

Sigortasız çalıştırıldığını ya da eksik ücret ve eksik gün bildirimi yapıldığını düşünen çalışanların ise şikâyetlerini:

• ALO 170,
• SGK İl Müdürlükleri ve Merkezleri,
• CİMER üzerinden iletebileceği belirtildi.

DENETİMLER DEVAM EDİYOR

Öte yandan Sosyal Güvenlik Kurumu denetmenlerinin kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında inceleme ve denetimlerini sürdürdüğü bildirildi. Vatandaş ihbarları, yerinde incelemeler ve elektronik denetimler sayesinde çok sayıda usulsüzlüğün tespit edildiği ifade edildi.